Hoe Moneyball onder Eenhoorn en Rigaux terugkeert bij Feyenoord

In dit artikel:

Feyenoord probeert onder algemeen directeur Robert Eenhoorn en technisch directeur Dévy Rigaux opnieuw een duidelijke Moneyball-koers te volgen. De club wil niet langer beginnen bij losse transferkansen, maar eerst vastleggen hoe het elftal moet spelen. Vanuit die voetbalidentiteit wordt per positie bepaald welke eigenschappen nodig zijn en welke spelers op de markt ondergewaardeerd worden.

Na het vertrek van Arne Slot raakte Feyenoord die volgorde deels kwijt. De speelwijze veranderde onder Brian Priske en Robin van Persie, terwijl relatief weinig transferinkomsten werden geïnvesteerd in spelers met groeipotentie. Met Giovanni van Bronckhorst en Sipke Hulshoff heeft de club nu een trainersduo aangesteld dat de principes uit de succesvolle Slot-periode goed kent. Feyenoord wil weer van achteruit opbouwen, hoog drukzetten, direct reageren na balverlies en met een hoge laatste lijn spelen. John de Wolf bewaakt daarbij vooral de cultuur en continuïteit binnen de selectie.

De eerste resultaten geven aanwijzingen, maar nog geen definitief bewijs. Feyenoord verspeelde thuis punten tegen Go Ahead Eagles en ADO Den Haag, maar won met 0-7 van PEC Zwolle en 5-0 van FC Utrecht. Na zeven wedstrijden stond de ploeg op zeventien punten.

De zeven externe aanwinsten van Rigaux hebben verschillende functies. Tjark Ernst, Nacho Ferri, Mika Mármol en Javi López moeten zich ontwikkelen en later mogelijk transferwaarde opleveren. Charles Vanhoutte, Reiss Nelson en Florian Kastenmeier zijn vooral gehaald om de ploeg direct beter en stabieler te maken. Beschikbaarheid speelde eveneens een grote rol: zes van de zeven nieuwkomers kwamen uit een seizoen waarin ze veel wedstrijden speelden. Dat is belangrijk voor een intensieve speelstijl.

Vanhoutte is vooral aangetrokken vanwege zijn tactische intelligentie. De Belgische middenvelder bewaakt afstanden, leest gevaar en zorgt voor balans, zonder zelf over uitzonderlijke snelheid of een beslissende pass te beschikken. Daardoor kunnen jongere spelers als Gjivai Zechiël en Luciano Valente aanvallender spelen. Zijn waarde moet vooral sportief en indirect financieel zichtbaar worden.

Ernst kwam voor ongeveer vijf miljoen euro over van Hertha BSC. Zijn cijfers als lijnkeeper waren uitzonderlijk: volgens datamodellen voorkwam hij ongeveer negen tegendoelpunten meer dan op basis van de schoten verwacht mocht worden. Wel moet hij zich nog ontwikkelen in de opbouw en in het verdedigen van de ruimte achter een hoge defensie. Ferri kostte negen miljoen euro en viel bij Westerlo vooral op door zijn hoge aantal expected goals, sterke luchtduels en arbeid zonder bal. Feyenoord verwacht dat hij in een beter elftal zijn afwerking verbetert. Zijn hattrick tegen PEC Zwolle was een veelbelovende start. De transfer bood bovendien een vroege oplossing voor het vertrek van Ayase Ueda naar Lille.

Mármol werd transfervrij overgenomen van Las Palmas. De linksbenige verdediger kan centraal en als linksback spelen, indribbelen en onder druk vooruit blijven voetballen. Zijn aflopende contract maakte hem relatief goedkoop, al zijn salaris en tekengeld bij transfervrije spelers doorgaans hoger. López wordt gehuurd van Real Sociedad en brengt ervaring uit La Liga en tactische flexibiliteit mee. Feyenoord kan hem voor maximaal ongeveer zeven miljoen euro overnemen. Daardoor blijft het risico bij tegenvallende prestaties beperkt, terwijl de club bij ontwikkeling van zijn marktwaarde kan profiteren.

Nelson kwam eveneens transfervrij, maar vormt een groter sportief vraagteken. Hij kent Feyenoord en beschikt over dribbelvermogen en individuele klasse, maar speelde de afgelopen jaren weinig door blessures en gebrek aan ritme. Zijn korte contract beperkt het financiële risico. Kastenmeier werd voor één seizoen met optie gehaald als ervaren tweede doelman en mentor voor de zes jaar jongere Ernst. Ook zonder toekomstige transfersom kan hij waarde leveren door diens ontwikkeling te ondersteunen.

Moneyball betekent volgens Feyenoord bovendien niet dat iedere speler direct verkocht moet worden. De club wees hoge biedingen op Givairo Read en Gjivai Zechiël af, omdat hun sportieve bijdrage en verdere ontwikkeling mogelijk meer opleveren. Zechiël verlengde zijn contract tot 2029. De geschatte selectiewaarde steeg volgens Transfermarkt van circa 210,7 miljoen naar 245,2 miljoen euro, al zijn zulke bedragen geen gerealiseerde transfersommen.

De jeugdopleiding op Varkenoord blijft de belangrijkste bron van goedkope groeipotentie. Onder anderen Tijme Wessels, Jerayno Schaken en Jivayno Zinhagel maakten hun debuut; Schaken werd met zeventien jaar en 79 dagen de jongste scorende debutant in de Eredivisie. Een speciale staf moet de overgang van jeugd naar eerste elftal structureel begeleiden. Feyenoord hoopt zo spelers op te leiden die de voetbalprincipes al kennen en snel sportieve én financiële waarde kunnen vertegenwoordigen.

De nieuwe koers is daarmee zichtbaar in de speelwijze, transfers, contracten en jeugdopleiding, maar het echte succes kan pas na meerdere transferperiodes worden vastgesteld. De ontwikkeling van Ernst, Ferri, Mármol, López en Nelson en de latere verkoop van spelers zullen bepalen of Feyenoord daadwerkelijk waarde weet te creëren.